Category Archives: Święta Miasta

Palestyna

Chrześcijaństwo, judaizm i islam – pomimo tylu różnic, wszystkie te religie wywodzą się z jednego kraju, Palestyny. W obrębie murów Jej stolicy, Jerozolimy, znajdują się trzy najważniejsze miejsca ich kultu: Ściana Płaczu, Kopuła na Skale oraz kościół Świętego Grobu. Tysiąc lat przed naszą erą, gdy miasto zdobył Dawid, król Izraela, jego syn wzniósł świątynię, zburzoną później przez Babilończyków. Żydzi do dziś opłakują jej wyburzenie przy uznawanej za jej ostatnią pozostałość Ścianie Płaczu, choć faktycznie jest to fragment późniejszej świątyni wybudowanej przez Heroda.Odwiedzają ją Żydzi z całego świata, zostawiając w jej szczelinach kartki z zapisanymi najskrytszymi życzeniami. W jej towarzystwie, zupełnie niepozornie wygląda święte miejsce chrześcijan, Bazylika Grobu Świętego w pobliżu wzgórza Golgota, gdzie wg tradycji Józef złożył do grobu ukrzyżowanego Jezusa Chrystusa. Z racji niewielkich rozmiarów, niemal ginie w przepychu i mnogości innych obiektów kultu w Jerozolimie. To tutaj jednak znajduje się 5 ostatnich stacji drogi krzyżowej, odtworzonej przez europejskich zakonników w epoce krucjat. W mieście znajduje się również Wieczernik, gdzie odbywała się Ostatnia Wieczerza, a także Ogród Oliwny. Kopuła na Skale, zwana też meczetem Omara, znajduje się w miejscu, w którym wg Biblii Abraham chciał poświęcić swego syna Izaaka w ofierze. Tutaj również, jak mówi Koran, święte pismo islamu, Mahomet wyruszył w podróż do siódmego nieba. Obok wybudowano meczet Al-Aksa, gdzie odbywają się zbiorowe modły – Kopuła na Skale stanowi raczej pamiątkowy pomnik na cześć wniebowstąpienia proroka.

Chiny

Szczególnym upodobaniem wśród chińskich mnichów od zawsze cieszyły się góry. To na jednej z nich, Tai Shan, każdy nowy cesarz składał ofiarę – znak jednosci i zgody między nią a nim, co zapewniało pokój i harmonię. Łącznie na górskich zboczach wybudowano ponad 250 klasztorów i świątyń trzech wielkich chińskich religii – taoizmu, buddyzmu i konfucjanizmu. Do najstarszych z nich należy zespół świątynny w jaskiniach nieopodal Luoyangu – dawnej stolicy Chin. Słynne są też klasztory buddyjskie na górze Wutaishan, niestety, jak wiele innych obiektów kultu, zniszczone w czasach rewolucji kulturalnej. W Qufu znajduje się miejsce urodzin i śmierci Konfucjusza. Najpopularniejszym chińskim obiektem sakralnym jest Tianatan – Świątynia Niebios, znajdująca się w stolicy Chin, Pekinie. Cesarz modlił się w niej o urodzaj w ramach skomplikowanego rytuału. Zaczynał się on trzydniowym postem, po którym cesarz przybywał do świątyni, by oddając się medytacji prosić bogów o rady w najważniejszych dla państwa sprawach. Podczas procesji dworu cesarskiego z Zakazanego Miasta do świątyni, mieszkańcy Pekinu musieli zamknąć się w domach, zaryglować okna i zachować milczenie. W Chinach znajduje się też Lhasa, stolica Tybetu, która od XVI wieku była siedzibą dalajlamy. Święta tybetańska góra Kajlas – oś świata, to siedziba Czakrasamwary, strażnika wiedzy. U jej podnóża znajdują się dwa jeziora, które zamieszkują nimfy i demony. Wypływają z nich m.in. Brahmaputra i Indus important source.

Centrum religijne świata

Azja to nie tylko największy kontynent – to również prawdziwe centrum religijne świata. To tu swoją kolebkę mają najstarsze i najważniejsze kulty – hinduizm, judaizm, buddyzm, islam, a nawet chrześcijaństwo. Tutaj przepiękny Tadż Mahal towarzyszy zapomnianym przez świat, skrytym w dżungli świątyniom, a o prawo do uświęconych wydarzeniami sprzed tysięcy lat miejsc toczą walki całe narody. W Arabii, po piaskach tej samej pustyni wędrowali tu Jezus Chrystus, Mojżesz i Mahomet, zaś na Dalekim Wschodzie po sąsiedzku nauczali Budda i Konfucjusz. Tu powstawały święte księgi wielkich religii – Tora, Koran, Biblia i hinduskie eposy. Tutaj pielgrzymi wspinają się na szczyty świętych gór i schodzą po schodach do świętych rzek. Tutaj mieszają się epoki, kultury i style architektoniczne, które swoją orientalną urodą i obcością wprawiają nas w podziw i zdumienie. Dzisiaj, gdy wschodni świat coraz bardziej zyskuje na znaczeniu, z pewnością warto odbyć podróż do jego duchowych korzeni. Nic tak nie ułatwia zrozumienia drugiego człowieka, jak poznanie jego wiary i tradycji. Zapraszam na spotkanie ze świętymi miejscami Azji, szlakiem wypraw krzyżowych i wędrownych mnichów.

Indie

Najsłynniejszym świętym miejscem Indii jest bez wątpienia Waranasi – miasto wybudowane przez Śiwę, gdzie znajduje się ponad 3300 świątyń. Co roku przybywają tu miliony pielgrzymów, by zażyć kąpieli przy Ghatach – schodach u brzegów świętej rzeki Ganges. Na niektórych Ghatach Hindusi należący do kasty nietykalnych palą też zwłoki, by wrzucić do rzeki popioły. Wyznawcy Śiwy wierzą, że śmierć w Waranasi przynosi wyzwolenie, dlatego wielu Hindusów przyjeżdża tu na starość. Najważniejszą miejscem w mieście jest poświęcona Śiwie Złota Świątynia, usytuowana na środku jeziora, do której turyści nie mają wstępu. Wisznu, drugi z najpotężniejszych bogów hinduizmu, ma swoją główną świątynię w Ajodhji. O życiu jego inkarnacji opowiadają słynne hinduskie eposy. Najważniejsze z nich – Mahabharata i Ramajana, poświęcone są dziejom Kryszny i Ramy. W 1992 roku miasto było miejscem krwawych zamieszek religijnych, gdy grupa archeologów oświadczyła, że znajdujący się w nim meczet wybudowany został na gruzach świątyni hinduistycznej. W Indiach liczne są też święte miejsca buddystów. Na obrzeżach Waranasi znajduje się Park Jeleni – to tutaj Budda wygłosił swoje pierwsze kazanie. Ważnymi ośrodkami kultu są też Bodh Gaja, gdzie doznał oświecenia (rośnie tam drzewo figowe – niemy świadek tego wydarzenia) oraz Kusinagar, w kórym Budda opuścił swoje ciało, by osiągnąć nirwanę. Aby odwiedzić miejsce narodzin Buddy, należy udać się do Nepalu, do miasta Lumbini.

Azja Południowo-Wschodnia

Wśród świętych miejsc Azji, szczególne znaczenie zajmuje pagoda Szwe Dagon w birmańskim mieście Rangun. Znajdują się tam szczątki czterech buddów, w tym najcenniejsza relikwia – osiem włosów Buddy Gautamy, dzięki którym niewidomi odzyskiwali wzrok, a niemi – mowę. Zespół świątynny składa się na kompleks o powierzchni 5,6 hektara, pełen rzeźb przedstawiających smoki, lwy, słonie i inne zwierzęta. Na potrzeby budowy pagody zużyto dziesiątki ton złota. Na szczycie 110-metrowej kopuły Szwe Dagon znajduje się 70-karatowy diament. Ta część Azji skrywa wiele zapomnianych już, monumentalnych w swych rozmiarach świątyń, obecnie skrytych wśród tropikalnych lasów. Jawajska świątynia Borobudur, dawniej jeden z najważniejszych ośrodków buddyzmu, straciła na znaczeniu w XI wieku. Ponownie odkryta została osiemset lat później, a w początkach XX wieku przeprowadzono jej odbudowę. W Indonezji znajdziemy m.in. ruiny Prambanan – ogromny kompleks składający się z 250 hinduistycznych świątyń. Dżungla pochłonęła też potężną świątynię Angkor Wat, część zespołu świątynnego Angkor w Kambodży. Dzięki ponownym odkryciu w XIX wieku, powoli odzyskuje swoje dawne znaczenie. Czerwoni Khmerzy, pod wodzą Pol Pota próbowali zniszczyć świątynne zabudowania, podkładając pod nie ładunki wybuchowe. Na szczęście, były one zbyt prymitywne, by dokonać poważnych uszkodzeń.

Japonia

Dla Japończyków, centralnym punktem świata jest z kolei góra Fudżi – pokryty przez większą część roku śniegiem wulkan. Co roku odbywa tu pielgrzymkę ponad trzysta tysięcy osób. Zakaz wchodzenia na górę przez kobiety został zniesiony dopiero sto lat temu. Najstarsze obiekty sakralne na brzegach jej krateru to shintoistyczna świątynia Sengen z początków dziewiątego wieku i pochodząca z dwunastego wieku buddyjska świątynia Dainichi. Kolejnym istotnym miejscem kultu w Japonii jest zespół świątynny w Ise, rekonstruowany z nowego drewna co 20 lat, według ściśle przestrzeganego wzoru, pochodzącego z piątego wieku. Jego główny punkt stanowi świątynia bogini słońca Amaterasu – opiekunki Japonii, która zapoczątkowała cesarski ród. Wstęp do niej mają jednak wyłącznie kapłani. Nara i Kioto to szczególnie ważne miasta dla wyznawców buddyzmu. To tam powstały pierwsze japońskie świątynie tej religii. Za najpiekniejsze zabytki architektury sakralnej w Japonii uznawane są shintoistyczne świątynie Tosho-gu nieopodal miasta i góry Nikko. Obecnie w całym kraju spośród ponad 500 świątyń Tosho-gu pozostało jedynie 150.

Arabia Saudyjska

Arabia Saudyjska, religijna monarchia absolutna, której dewiza – „Nie ma Boga prócz Allaha, a Mahomet jest jego prorokiem”, stanowi wyznanie wiary islamu. To tutaj znajdują się Mekka i Medyna – najważniejsze obok Kopuły na Skale miejsca kultu Muzułmanów. Pierwsze ze świętych miast to miejsce narodzin proroka Mahometa. Muzułmanie modlą się pięć razy dziennie zwróceni twarzą właśnie w kierunku tego miasta. Każdy z nich zobowiązany jest również choć raz w życiu przybyć tutaj z pielgrzymką. W Wielkim Meczecie Al-Haram, na którego dziedzińcu znajduje się naznaczona przez Mahometa świątynia Kaaba z wbudowanym w narożniku Czarnym Kamieniem (prawdopodobnie meteorytem), jednocześnie może się modlić nawet 300 tysięcy wiernych. Kaaba jest wedle tradycji dziełem Adama – pierwszą budowlą kiedykolwiek wzniesioną ludzką ręką. Grób Mahometa znajduje się w Medynie. To tutaj prorok spełnia prośby modlących się Muzułmanów. Miasto było też stolicą pierwszego kalifatu – państwa religijnego na wzór Watykanu, którym rządził odpowiednik papieża, kalif. W obu miastach Allah objawił Mahometowi sury – poszczególne rozdziały Koranu.